Het onderzoek

Wat maakt een sportplek écht warm?

Jongeren en coaches vertellen het zelf

Voor veel jongeren is hun sportclub meer dan een plek om te bewegen. Het is een tweede thuis, een toevluchtsoord na een zware schooldag, een plek waar vriendschappen ontstaan die verder gaan dan de wedstrijd of de training. Maar wat maakt een sportplek ook écht warm? Sportieq zocht het uit, samen met de vakgroep Sportwetenschappen van de Universiteit Gent, onder leiding van Prof. dr. Leen Haerens.

Tussen augustus 2025 en januari 2026 vulden 116 atleten en 51 coaches een bevraging in, en namen jongeren uit zes verschillende clubs deel aan focusgroepsgesprekken. De conclusies zijn helder én herkenbaar.

Verbondenheid staat bovenaan

Het allerbelangrijkste voor jongeren in een sportclub? Dat anderen om hen geven (score 1,98 op 3) en dat ze bij iemand terechtkunnen als het even moeilijk gaat (1,97). Niet na lang nadenken, maar laagdrempelig, gewoon aanwezig.

Jongeren omschrijven dat gevoel zelf als: "iedereen is er voor elkaar, ook als het even slecht gaat." Of zoals een schaatsster uit een van de focusgroepen het zei: "Dat je je goed op je gemak voelt bij de mensen waar je bij bent."

Dat klinkt eenvoudig. Maar wanneer die verbondenheid er niet is, voelen jongeren dat meteen. Een kind dat binnenstapt en door niemand begroet wordt, voelt zich "onzeker en teleurgesteld." De vraag die dan spontaan opkomt: "Heb ik iets misdaan?"

De coach telt dubbel

Coaches spelen een sleutelrol in het welzijn van jongeren, maar die rol is dubbel. Enerzijds zijn ze verantwoordelijk voor sportieve groei: fouten corrigeren, techniek bijsturen, uitdagen. Anderzijds verwachten jongeren ook emotionele ondersteuning: rust brengen, motiveren, niet boos worden na een slechte wedstrijd.

Hoe een coach communiceert, staat voor atleten op de tweede plaats van factoren die hun gevoelens beïnvloeden (na de algemene sfeer). Positieve feedback, aanmoediging en kalmte na een tegenvaller maken het verschil. Een bokser verwoordde het zo: "Ik kom vol goesting naar training als ik weet dat ik ga geholpen en aangemoedigd worden."

Coaches zelf bevestigen dat ze bewust proberen een veilige haven te zijn voor hun sporters. Ze vragen daarvoor ook erkenning en ondersteuning van het bestuur.

Uitdaging en plezier sluiten elkaar niet uit

Jongeren willen vooruitgaan. Ze willen beter worden, nieuwe vaardigheden leren, oefeningen doen die er écht toe doen, ook als die niet altijd leuk zijn. De score op "oefeningen doen waar ik beter van word, zelfs als ik ze niet leuk vind" was met 2,21 op 3 opvallend hoog.

Maar uitdaging heeft grenzen. Prestatiedruk die van te veel kanten tegelijk komt, kan sportplezier omslaan in stress. Gymnasten beschreven het treffend: "Als er van te veel kanten verwachtingen komen, voel je druk, en dan kan je minder genieten."

Die druk komt niet alleen van coaches of ouders. Jongeren leggen hem ook zichzelf op. De oplossing zit niet in minder uitdaging, maar in een warme omkadering rondom die uitdaging: een coach die mild blijft bij fouten, teamgenoten die aanmoedigen in plaats van vergelijken.

Inclusie is geen abstract begrip

Een Warme Sportplek staat open voor iedereen. Niet als mooie slogan, maar als dagelijkse praktijk. Atleten en coaches benadrukken dat niemand uitgesloten mag worden, dat iedereen welkom is, en dat de club geen plek mag zijn waar je een nummer bent.

In de focusgroepen klonk het concreet: "Het is belangrijk dat iedereen erbij mag horen, ook al is dat niet je beste vriend." Of vanuit een club met veel diversiteit: "Sommigen dragen hier een hoofddoek en wij respecteren dat allemaal."

Dat gevoel van erbij horen is geen bijkomend element. Het is een basisvoorwaarde voor sportplezier.

Organisatie en infrastructuur zijn ook warmte

Een Warme Sportplek stoelt ook op zaken die minder zichtbaar zijn: een goed bestuur dat bereikbaar is voor sporters en coaches, heldere communicatie over verwachtingen en afspraken, voldoende materiaal en ruimte om te sporten zonder tijdsverlies.

Jongeren en coaches waarderen het wanneer ze weten dat ze bij iemand terechtkunnen, ook buiten de sport. De aanwezigheid van een vertrouwenspersoon, iemand die zichtbaar aanwezig is en laagdrempelig bereikbaar, geeft jongeren een gevoel van veiligheid. Eén atleet zei het eenvoudig: "Als er iets is, dan weet je dat je terechtkan bij iemand."